Zo zat ik wat te filosoferen met een van mijn gasten. Over de kerk van de toekomst. Kerken met personeelstekort, bloeiende kerken, kerken die stilstaan en kerken die op papier nog heel veel leden hebben, maar waarvan in werkelijkheid de helft nog actief is.
De kerkautomaat
Niet dat wij als oudere generatie daar nog over gaan. Ach, je denkt wel eens even mee met de jongeren.
Waarschijnlijk wordt AI ingezet. Je gaat naar de website van de kerk of opent de Scipio-app en daar vind je de kerkautomaat. U vraagt en wij draaien.
Je klikt aan wat je nodig hebt:
- pastoraal bezoek:vanaf €25;
- ziekenzalving: € 40;
- persoonlijk gebed: € 12,50;
- diaconale ondersteuning: vanaf € 1;
- complete uitvaartbegeleiding: €675.
Je haalt je pas erdoor, rekent af en binnen 24 uur staat er iemand bij je op de stoep. Soms zelfs nog dezelfde dag, tegen een kleine meerprijs.
Het is natuurlijk ook een verdienmodel. De kerk moet in stand worden gehouden, de kachel moet branden, het licht moet aan en de band wil ook graag betaald worden. En waarschijnlijk zullen heel wat mensen van de kerkautomaat gebruikmaken. Eén klik en het traject begint. Geen ingewikkelde telefoontjes, geen gezoek naar een ouderling en geen kans dat iemand zegt: “Daar kom ik later nog even op terug.”
Ook bij de ingang van de kerk wordt AI ingezet. Iedereen die binnenkomt, wordt automatisch gescand via de telefoon. Niet zo ingewikkeld. De app weet wie je bent, wanneer je voor het laatst bent geweest en of je tijdens de preek misschien stiekem even op Facebook hebt gekeken.
Aan het eind van de maand rolt er een lijst uit met mensen die niet zijn geweest.
Wie zijn het? Kennen we ze al? Wat is hun problematiek? Hebben ze gewoon uitgeslapen of is er echt iets aan de hand? Moet er een automatisch gegenereerd berichtje naartoe? Of moet er toch nog een bezoekje aan gekoppeld worden?
Je ziet het bijna voor je: AI als noodverband voor een falende kerk.
Maar misschien zit daar precies de pijn. Want “de kerk” is niet een gebouw, een dominee, een kerkenraad of een klein groepje mensen dat alles maar moet regelen. De kerk, dat zijn wij zelf. Als er geen mensen meer zijn die een ambt willen vervullen, niemand tijd heeft voor een bezoekje en we pas in beweging komen wanneer iemand op de juiste knop drukt, dan kunnen we de kerk daar moeilijk de schuld van geven.
Dan zijn we het zelf. Met elkaar.
AI kan veel. Het kan tellen, signaleren, plannen en misschien zelfs een heel aardige preek schrijven. Maar naast iemand zitten, een hand vasthouden, luisteren zonder op de klok te kijken en uit jezelf denken: daar moet ik eens even langs — daarvoor bestaat nog altijd geen app.
Laten we hopen dat die ook niet wordt ingevoerd.
De leden van de kerk zijn aan zet. Elke kerk verdiend een eigen model. Het liefst de menselijke maat en dicht bij de basis.
