Home Harm Westra Wat weet u van palindroom?

Wat weet u van palindroom?

0
Wat weet u van palindroom?

Wat weet u van palindroom?

 Een palindroom is een woord dat van voren naar achteren net zo te lezen is als van achteren naar voren. De redactie ontvangt graag uw palindroom, zoals lepel, pop , enz maar is bovenal benieuwd naar de langste palindroom.

Er bestaat een palindroom dat die eigenschappen heeft, maar ook van boven naar beneden en van beneden naar boven gelezen kan worden. Dat wordt overigens een sector-vierkant genoemd:

(Wikipedia) : Het SATOR-vierkant is vooral bekend binnen de Kabbalistische traditie, en is later overgenomen binnen de christelijke esoterie en de alchemie.

Door M Disdero – Taken at Oppede, Luberon, France, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3262506

ATOR = de zaaier. In de christelijke traditie staat Sator voor de Schepper.
AREPO = op het veld, op de akker, op een lapje grond.
TENET = houdt vast (werkwoord tenere, derde persoon enkelvoud). Let op het TENET-kruis.
OPERA = door zijn arbeid (woord in de ablatiefvorm). Binnen de alchemie staat het voor de Steen der Wijzen die gewoon metaal in goud verandert en de bron is van het Levenselixer.
ROTAS = de wielen (lijdend voorwerp meervoud). Het Wiel van de tijd of de seizoenen die steeds doordraaien.

 

 

 

 

Nog een ander vierkant, maar nu in cijfers. Op ons bezoek aan de Sagrada Familia in Barcelona ontdekten we een getallenpuzzel, het magische vierkant Wanneer je de getallen optelt, verticaal, horizontaal of diagonaal, krijg je altijd dezelfde som: 33. En 33 is de leeftijd van Jezus op aarde, is de verklaring. Op 310 verschillende manieren kan je 4 getallen kiezen uit het vierkant zodat hun som gelijk is aan 33.

De getallen 10 en 14 komen in het vierkant twee keer voor.
De verklaring hiervoor is te vinden in de numerologie.
10 + 10 + 14 + 14 = 48.
De lettercombinatie INRI (Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum) verwijst naar Jezus.
Bekijk nu even het Latijns alfabet:
A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T V X.
Hierin vind je op positie 9 de letter I op de positie 13 de letter N en op positie 17 de letter R.
INRI geeft  precies weer 9 + 13 + 17 + 9 = 48.

 

Dit soort magische vierkanten   is in beginsel al erg oud:

Lo Shu

Het oudst bekende magische vierkant is de Lo Shu en dateert van 2800 voor Christus. Het magisch 3×3 vierkant kreeg haar naam Lo Shu (dat “boek van de rivier de Lo” betekent) door een legende.

 

816
357
492

Khajuraho

Het eerste zuiver magische vierkant van orde vier verscheen rond 1100 als een inscriptie in het beroemde tempelcomplex te Khajuraho in centraal India.

 

 712 114
 213 811
16 310 5
 9 615 4

Dürer

In 1514 publiceerde de Duitse renaissancekunstenaar/wiskundige Albrecht Dürer (1471-1528) via de gravure Melancholia het volgende (symmetrische) 4×4 magisch vierkant:

 

16 3 213
  51011  8
  9  6  712
  41514  1

 

Franklin

Benjamin Franklin werd op 17 januari 1706 in Boston geboren als zoon van een kaarsen-maker. Naast praktische wetenschap (zo heeft Franklin bijvoorbeeld de bliksemafleider uitgedacht) hield Franklin zich ook bezig met magische vierkanten. Deze vierkanten hebben bijzondere eigenschappen die inmiddels bekend staan als de Franklin eigenschappen. Zie ter voorbeeld onderstaand Franklins zuiver magisch vierkant van orde acht (waarvan de magische som 260 is).

 

526141320293645
143625146353019
536051221283744
116595443382722
555871023263942
98575641402524
506321518313447
161644948333217

 

HSA

In november en december 2006 namen Petra Alkema, Jesse Hoekstra en Willem Schilte deel aan de masterclass Magische vierkanten en Sudokus aan de Radboud Universiteit te Nijmegen, gegeven door Arno van den Essen. Op 14 december 2006, de laatste dag van de cursus, construeerden ze de volgende variant van een zuiver (bijna) Franklin magisch vierkant van orde twaalf (waarvan de magische som 870 is):

 

 

  1142 11136  8138  5139 12135  2141
120 27110 33113 31116 30109 34119 28
121 22131 16128 18125 19132 15122 21
 48 99 38105 41103 44102 37106 47100
 73 70 83 64 80 66 77 67 84 63 74 69
 60 87 50 93 53 91 56 90 49 94 59 88
 85 58 95 52 92 54 89 55 96 51 86 57
 72 75 62 81 65 79 68 78 61 82 71 76
 97 46107 40104 42101 43108 39 98 45
 24123 14129 17127 20126 13130 23124
 25118 35112 32114 29115 36111 26117
144  3134   9137  7140  6133 10143  4